امکانات و تجهیزات لازم برای تولید نشا
- پیت ماس
- بستر کشت (ترجیحا پرلیت یا کوکوپیت و یا ترکیبی از این دو)
- سینی نشا
- گونی
- رطوبت سنج، دماسنج
- ابزار لازم جهت آبیاری (بهترین وسیله استفاده از بوم آبیاری است)
- پایه برای قرار دادن سینی نشا روی آن
- سیستم رطوبت ساز (مه پاش) برای خنک کردن و حفظ رطوبت مناسب محیط خصوصا در تابستان
روش تولید نشا
بهتر است سالن مجزا برای کشت نشا درنظر گرفته شود. چرا که کنترل شرایط محیطی مناسب و ایزوله سازی یک سالن کوچک بسیار راحت تر و همچنین با هزینه پایین تری انجام می شود. در غیر این صورت بهتر است یکی از سالن های اصلی گلخانه را انتخاب و قسمتی از آن را با پلاستیک مجزا کنید. برای آماده سازی بستر کشت روی قسمتی از زمین پلاستیک تمیز کشیده بسته های پیت ماس را باز کنید، هر یک از این بسته های ۷۰ لیتری وقتی با نسبت مشخص با پرلیت مخلوط شود تقریبا برای ۱۱ عدد سینی نشا ۲۱۶ حفره ای کافی است. البته این عدد بستگی به نوع سینی و حجم حفره ها دارد. بعضی از حفره ها عمیق (مناسب گیاهان با ریشه طویل) و بعضی دیگر عمق کمی دارند.
به عنوان مثال کدو و گیاهان خانواده کدو ریشه های پرتر و عمیق تری دارند بنابراین نیاز به حفره بزرگتری خواهند داشت. درحالی که بذوری مانند گل های زینتی معمولا ریشه های کوچکتر و نیازمند سینی با عمق حفره ی کمتر خواهند بود.
تفاوت پیت ماس و کوکوپیت برای تولید نشا
گاهی به جای پرلیت از کوکوپیت استفاده می کنند. در واقع مصرف پرلیت و کوکوپیت جهت افزایش خلل و فرج بین پیت ماس و نفوذ هوای بیشتر و ریشه دهی بهتر می باشد. می توان تنها از کوکوپیت هم جهت پرکردن سینی های نشا استفاده نمود. در نهایت انتخاب نوع و ترکیب بستر کشت به عواملی چون نوع گیاه، آب و هوای منطقه و نظرات کارشناس نشا دارد. دلیل ترجیح پیت ماس نسبت به کوکوپیت این است که کوکوپیت ازمواد غذایی تهی است ولی پیت ماس به اندازه رشد نشا مواد غذایی لازم را دارا می باشد. درصورت انتخاب کوکوپیت به عنوان بستر کشت لازم است مواد غذایی مناسب گیاه افزوده شده و محلول پاشی لازم صورت پذیرد.
در مجموع هر گلخانه بر حسب نوع کشت بذر و شرایط گلخانه، با تجویز متخصص نشا بستر کشت خود را انتخاب می کند. بستر کشت می تواند ترکیبی از مواد مختلف به درصد های مختلف انتخاب شود. انتخاب بستر حتی بر حسب شرایط اقتصادی و مسائل مالی گلخانه ممکن است دستخوش تغییر شود. متخصص نشا بر اساس نوع بذر، شرایط گلخانه ای که تولید نشا انجام می دهد و نیز محیط و منطقه همچنین با توجه به هزینه های تولید، بهترین بستر کشت را پیشنهاد می دهد.
آماده سازی بستر کشت برای تولید نشا
بسته های پیت ماس باز شده را کاملا با دست یا ماشین مخصوص خرد کرده و با له کردن همه آن ها را یکدست کنید. پس از ترکیب با کوکوپیت یا پرلیت، سینی های مخصوص نشا را از بستر کشت پر می کنیم. لازم است بستر کشت را خوب فشار داده تا حفره های سینی های یونولیتی یا طلقی کاملا پرشوند و فضای خالی و خلل و فرج باقی نماند.
این مرحله را می توان توسط ماشین های مکانیزه بانک نشا انجام داد. امکان خرد کردن و ترکیب بستر کشت توسط ماشین میکسر و پرکن بستر کشت در سینی نشا وجود دارد. می توان از خط کامل بانک نشا نیز استفاده نمود و تمام مراحل تولید نشا بصورت اتوماتیک و مکانیزه انجام شود. انجام مراحل تولید توسط دستگاه، علاوه بر دقت و سرعت بالاتر، توجیه اقتصادی داشته و امکان کار در ساعات طولانی و چند شیفت کاری پیوسته را جهت تامین نیاز بازار ممکن می سازد.
چگونگی کشت بذر در سینی نشا در گلخانه تولید نشا
برای کشت دستی، بذرها را روی هر حفره قرار داده و با سر میخ یا هر وسیله ظریف دیگر به اندازه ۲- ۳ برابر قطر بذر به داخل فشار دهید، در نهایت روی سینی ها را کمی پیت ماس ریخته و صاف کنید.
کشت دستی فقط برای تولید محدود امکان پذیر است، درحالی که برای گلخانه های تولید نشا خصوصا با تیراژ بالا عملا کشت دستی ناممکن و باید کشت با ماشین بذرکار سینی نشا (سیدر) صورت پذیرد. ماشین های کارنده بذر در سینی قابلیت کشت با سرعت و دقت بالا را دارا هستند. برای نمونه بذرکار سینی نشا تیداپارس قابلیت کشت ۶۰۰ تا ۱۸۰۰ سینی در هر ساعت را داراست. همچنین خط کامل این ماشین شامل واحد های خاک (بستر کشت) پرکن سینی/ سیدر/ میز واکاری/ پوشاننده ثانویه بذر/ آبیاری موجود می باشد. استفاده از خط کامل سرعت کار و تولید را بسیار بالا برده نیاز به نیروی کارگری به حداقل می رسد. هزینه پایین و کسب سود بالا به دلیل افزایش تیراژ تولید از مزایای استفاده از خط کامل بذرکار سینی نشا است.
مکان قرارگیری سینی های نشا در گلخانه
برای جابجایی سینی نشا و قرار دادن روی پایه مراقب باشید پیت ماس ها زیاد خشک نباشند، چون با حرکت باعث جابجایی بذر می شوند. بهتر است سینی های نشا در کنار هم روی بلندی با فاصله از کف گلخانه چیده شوند و معمولا در گلخانه های اصولیف سینی ها را روی میزهای مخصوص قرار می دهند. در گلخانه های معمولی تر سینی ها روی سبدهای پلاستیکی قرار داده می شوند که ارتفاعی حدودا بین ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر از زمین دارند.
سینی های نشا را روی پایه قرار داده دقت کنید (پایه صاف باشد) روی سینی ها را گونی کشیده و آبیاری اولیه را سنگین انجام دهید. سعی کنید فشار آب یکنواخت باشد و فاصله پاشش را رعایت کنید تا فشار زیاد باعث جابجایی بذر نگردد. بهترین وسیله برای آبیاری نشا استفاده از بوم آبیاری است. بوم به دلیل آبیاری کنترل شده و فشار مناسب همچنین قابلیت برنامه ریزی علاوه بر صرفه جویی بسیار در مصرف آب، بهترین کیفیت آبیاری را برای بذر و ساقه های ظریف نشا ارائه خواهد داد.
دمای مناسب برای گلخانه نشا
در مرحله کشت بذر و قبل از جوانه زنی بهترین دما در طول روز حدود ۲۸-۳۰ درجه است و سعی شود دمای سالن تولید نشا در این بازه حفظ شود.
به محض ظهور ۱۵-۲۰% جوانه ها گونی را با احتیاط برداشته و ادامه آبیاری را در روزهای دیگر در وقت مناسب انجام دهید. لازم به ذکر است بعد از جوانه زدن بذرها، دمای ۲۵ درجه برای سالن نشا مناسب است. به عنوان مثال دمای مطلوب جوانه زنی بذر گوجه فرنگی ۱۸-۲۴ درجه سانتی گراد و فلفل ۲۵ درجه سانتی گراد می باشد. در مجموع شرایط محیطی گلخانه نشا از جمله نور، رطوبت و دما برای رشد مناسب نشا بسیار اهمیت دارد.
نور مناسب برای تولید نشا در گلخانه:
سعی کنید در تابستان نور گلخانه را متعادل کنید، البته محیط را زیاد تاریک نکنید چون در این صورت بوته ها در پی نور رفته و رشد علفی خواهند داشت. قبل از جوانه زنی و در روز های ابتدایی رشد، نیاز نوری سینی های کشت شده پایین است. اما پس از آن با رویش برگ های اولیه نیاز نوری بالاتر می رود. در تولید نشا ریشه خوب و ساقه محکم مد نظر می باشد. با تعادلی که بین آبیاری و دما و نور انجام می شود نشا خوبی تهیه خواهد شد.
نیاز و نحوه کود دهی به سینی های نشا:
بسترهایی که برای کشت نشا استفاده می شوند برای جوانه زنی و رشد مناسب هستند و مزیت های بالایی دارند اما یک ایراد بزرگ آن ها عدم کافی بودن مواد مغزی برای رشد نشا است. پس از جوانه زنی و طی دوره رشد نشا، گیاه به مواد غذایی نیاز دارد. این نیاز باید توسط کود دهی و طبق نظر متخصصین نشا تامین شود. در زمان تولید نشا از کودی که حاوی فسفیت پتاسیم باشد مانند دکوفوسکی می توان استفاده کرد. این کود هم باعث ریشه زایی بهتر شده و هم بوته را به بیماری های قارچی متحمل می کند.
زمان تقریبی برای تولید نشا خیار حدودا ۱۴ روز، فلفل ۴۰ روز و گوجه یک ماه، بسته به شرایط دما و نور و رطوبت، متفاوت می باشد.
همانطور که ذکر کردیم نشاها طی رشد موقت در سینی نشا به کود و تغذیه نیاز دارند. یک سری هورمون ها یا مکمل های ترکیبی هستند که سبب افزایش جوانه زنی بذرها می شوند. این هورمون ها را می توان بصورت بذر مال و قبل از کاشت بذور، برای جوانه زنی بهتر و سریع تر استفاده کرد. البته باید توجه داشت در صورت استفاده از برندهای معتبر دور شرکتی، احتمالا این مرحله از قبل توسط شرکت سازنده صورت گرفته است. این اطلاعات روی بسته بذر درج شده و توضیحات لازم به کشاورزان داده شده است.
پس از جوانه زنی، برای افزایش تراکم ریشه نشاها، می توان از کودهای زیستی که محرک رشد ریشه می باشند استفاده کرد. این کودها موجب رشد مطلوب ریشه و به اصطلاح ریشه پر شدن نشا ها می شوند. نشاها پس از رسیدن به مرحله دو برگی، نیازمند تغذیه می باشند. یک سری محرک ها و کودهای ساده مثل انواع آمینو اسیدها و جلبک ها که حاوی هورمون هایی برای افزایش رشد رویشی نشاها هستند، تغذیه مناسب در این مرحله به شمار می روند.
البته باید توجه داشت نشاها زیاد در سینی نمی مانند، میانگین یک ماه تا چهل روز در سینی هستند تا به بستر کشت نهایی انتقال یابند. مراحل بعدی کود دهی پس از انتقال به بستر کشت اصلی انجام خواهد شد. در صورتی که طوقه نشا ضعیف بود و نیاز به تقویت وجود داشت، از کود های کلسیمی استفاده کنید. این کود ها باید بصورت محلول پاشی و با غلظت های خیلی کم استفاده کنید. بهتر است نشاها طولانی مدت در بستر کشت نمانند. چون حفره سینی ها کوچک و مواد بستر کشت کم است، ریشه ها بسیار متراکم و پیچیده می شوند. در صورت ماندگاری طولانی مدت ممکن نشاها در سینی، ممکن است نشا دچار فقر مواد غذایی شده و گیاه ضعیف شود و در انتقال به بستر بعدی ماندگاری پایینی خواد داشت.
شماره تماس کارشناسان شرکت برای اطلاعات تکمیلی و دریافت کاتالوگ محصولات: ۰۹۹۰۴۸۲۳۴۳۶ الی ۳۹
عالی دمت گرم
پیروز و برقرار باشید
بسیار مفید بود دس شما در نکنه ومق باشید
عرض ادب. سپاس از شما همراه گرامی